دو روش کلی برای چاپ روی سی دی و دی وی دی
بهطورکلی دو روش برای تکثیر و آمادهسازی سیدی و دیویدی وجود دارد که هر یک نقاط ضعف و قوت خود را دارد و بنابراین بسته به شرایط مختلف ممکن است از هر یک از این دو روش استفاده کنید. در اینترنت ممکن است از این دو روش با نامهای مختلفی نام برده شود که شاید کمی گیجکننده باشد. اما وقتی با کلیت ماجرا آشنا باشید دیگر اطلاعات مختلف باعث سردرگمیتان نمیشود. اساس تفاوت این دو روش به تیراژ سفارش برمیگردد. همانطور که در چاپ اگر بخواهیم کاتالوگ یا پوستر را در تیراژ بالا چاپ کنیم از چاپ افست استفاده میکنیم و اگر تعداد کمی نیاز داشته باشیم به چاپ دیجیتال فکر میکنیم، در تکثیرCD و DVD هم این دو رویکرد کلی وجود دارد و از دو فنآوری مختلف برای آمادهسازی سفارشها استفاده میشود. در این مطلب که در دو قسمت برای شما آماده شده است با این دو راهکار و نقاط ضعف و قوت هر یک و البته نکاتی که باید در تکثیر بدانیم آشنا خواهیم شد. ابتدا به راهکار تکثیر وسیع میپردازیم.
1. Replication - تکثیر صنعتی با استمپر
بسیاری تصور میکنند CD و DVDهایی که بهصورت انبوه در بازار عرضه میشوند، ابتدا بهصورت خام تولید شده و سپس مانند کاری که یک DVD Writer انجام میدهد روی آنها اطلاعات رایت میشود؛ اما در تکثیر حرفهای و تیراژ بالا، چنین چیزی وجود ندارد. در این روش، دیسک از ابتدا همراه با اطلاعات ساخته میشود و چیزی به نام «لوح خام» در فرایند تولید وجود ندارد.
در اولین مرحله، فایلها یا محتوایی که قرار است تکثیر شوند، بهدقت از نظر سلامت دادهها و نبود خطا بررسی میشوند. پس از تأیید نهایی، یک دیسک مرجع که به آن Glass Master گفته میشود ساخته میشود. این دیسک در واقع نسخهی مادر و مرجع کل فرایند تولید است و بدون داشتن یک مستر بینقص، امکان شروع تکثیر صنعتی وجود ندارد.
در مرحله بعد، از روی این مستر یک استمپر (Stamper) ساخته میشود. استمپر در حقیقت یک قالب فلزی از جنس نیکل است که اطلاعات دیسک بهشکل برجستگیها و فرورفتگیهای بسیار ریز (نماینده صفر و یکهای دیجیتال) روی آن حک شده است. این قالب را میتوان هزاران بار برای تولید دیسکهای مشابه استفاده کرد؛ دقیقاً مشابه نقشی که زینک در چاپ افست دارد.
سپس استمپر داخل دستگاه تزریق پلیکربنات قرار میگیرد. پلیکربنات که مادهی اصلی سازنده CD و DVD است، بهصورت مذاب تزریق شده و در تماس با استمپر، دیسکی جدید که حاوی اطلاعات شماست شکل میگیرد. این فرایند باید در محیطی کاملاً تمیز و عاری از گردوغبار انجام شود، زیرا کوچکترین ذره آلودگی میتواند کیفیت دیسک را بهشدت کاهش دهد.
پس از تولید، دیسکها وارد مرحلهی کنترل کیفیت دقیق میشوند تا از نظر تطابق کامل با مستر و صحت دادهها بررسی شوند. بعد از تأیید، یک لایهی بازتابدهندهی آلومینیومی و یک لایهی محافظ روی دیسک اضافه میشود و سپس دیسکها برای چاپ لیبل و بستهبندی ارسال میگردند.
چاپ طرح روی دیسک در این روش، مشابه چاپ افست انجام میشود؛ یعنی از طرح شما زینک تهیه شده و با دستگاههای تخصصی روی سطح دیسک چاپ میشود. کیفیت این نوع چاپ بسیار بالا و کاملاً مشابه دیسکهای اورجینال تجاری مانند آلبومهای موسیقی و نرمافزارهای رسمی بازار است.
مدت زمان انجام سفارش در روش Replication معمولاً بین ۷ تا ۱۰ روز است و حداقل تیراژ سفارش نیز حدود ۱۰۰۰ عدد میباشد. با توجه به تیراژ بالا، هزینهی تمامشدهی هر دیسک بسیار مقرونبهصرفه است و خروجی نهایی از نظر کیفیت، کاملاً حرفهای و تجاری خواهد بود.
2. Duplication – تکثیر با روش کپی (رایت صنعتی)
روش Duplication از نظر عملکرد بسیار شبیه رایت کردن CD یا DVD با رایتر کامپیوترهای خانگی است، با این تفاوت که این کار در مقیاس بزرگتر و با دستگاههای تخصصی به نام دوپلیکیتور (Duplicator) انجام میشود. در این روش، اطلاعات از روی یک دیسک اصلی (Master) خوانده شده و روی دیسکهای خام کپی میشود.
دیسکهای خام مورد استفاده در این روش، دارای یک لایهی رنگی حساس به نور لیزر در زیر لایهی شفاف خود هستند. هنگام فرایند رایت، پرتو لیزر بر اساس دادههای موجود، بخشهایی از این لایهی رنگی را میسوزاند. در نتیجه، قسمتهایی از سطح دیسک نور را بازتاب میدهند و قسمتهایی آن را جذب میکنند و همین تفاوت در بازتاب نور، اطلاعات دیجیتال (صفر و یکها) را روی دیسک تشکیل میدهد.
در این روش، کیفیت نهایی دیسکها تا حد زیادی به کیفیت CD یا DVD خام مورد استفاده وابسته است. هرچه کیفیت دیسک خام بالاتر باشد، ماندگاری و خوانایی اطلاعات نیز بهتر خواهد بود.
برخلاف رایترهای معمولی، دستگاههای دوپلیکیتور میتوانند بهصورت همزمان تعداد زیادی دیسک را رایت کنند و به همین دلیل برای تکثیر در تیراژ محدود، گزینهای سریع و کاربردی محسوب میشوند. با این حال، بهطور معمول از روش Duplication برای سفارشهایی با تیراژ کمتر از ۱۰۰۰ عدد استفاده میشود.
از آنجایی که تعداد سفارشها در این روش پایین است، استفاده از چاپ افست برای چاپ روی سطح دیسکها مقرونبهصرفه نیست. به همین دلیل، معمولاً برای چاپ لیبل روی این نوع دیسکها از چاپ دیجیتال استفاده میشود که برای تیراژ پایین، سریعتر و اقتصادیتر است.
کدام روش برای چاپ روی سی دی و دی وی دی بهتر است؟
پاسخ ساده است. هیچکدام!
هرکدام از این دو روش مزایا و محدودیتهای خود را دارند و بسته به شرایط و موقعیت ممکن است از هرکدام از آنها استفاده شود. اما برای اینکه کار برای شما راحتتر شود این دو روش را از چند زاویه باهم مقایسه میکنیم.
مقایسه چاپ به وسیله استمپر و چاپ به روش کپی
| معیار مقایسه | چاپ به وسیله استمپر (Replication) | چاپ به روش کپی / دوپلیکیت (Duplication) |
|---|---|---|
| قیمت | هزینه اولیه بالا (ساخت مستر و استمپر و چاپ افست) اما در تیراژ بالا بسیار مقرونبهصرفه است و قیمت تمامشده هر عدد بهشدت کاهش مییابد. مناسب سفارشهای بالای 1000 عدد. | هزینه اولیه کمتر است اما قیمت تمامشده هر عدد بالاتر از استمپر است. مناسب سفارشهای کمتیراژ (زیر 1000 عدد). |
| زمان تحویل | زمانبرتر است؛ معمولاً بین ۶ تا ۹ روز کاری به دلیل مراحل ساخت مستر، استمپر و تولید صنعتی. | سریعتر انجام میشود؛ معمولاً ۳ تا ۴ روز کاری برای تحویل کافی است. |
| کیفیت و دوام لوح | بسیار بالا و مشابه دیسکهای اورجینال بازار. در برابر خط و خش مقاومتر است و تا زمانی که آسیب فیزیکی جدی نبیند خوانایی خود را حفظ میکند. | حساستر به خط و خش است و حتی خراشهای سطحی میتوانند باعث اختلال در خواندن اطلاعات شوند. ماندگاری کمتری نسبت به استمپر دارد. |
| کیفیت چاپ و بستهبندی | امکان استفاده از چاپ افست با کیفیت بسیار بالا و بستهبندی کاملاً اختصاصی وجود دارد. مناسب کارهای رسمی، تبلیغاتی و پرستیژی. | معمولاً از چاپ دیجیتال استفاده میشود و تنوع و کیفیت بستهبندی محدودتر است. بیشتر مناسب کارهای ساده و سریع. |
| کیفیت صدا و تصویر | کیفیت انتقال اطلاعات بسیار دقیق و بدون افت محسوسی است. مناسب آثار حرفهای صوتی و تصویری. | در برخی موارد افت کیفیت نسبت به دیسک اصلی احساس میشود، مخصوصاً در پروژههای حساس صوتی و تصویری. |
| کاربرد پیشنهادی | برای تیراژ بالا، محصولات رسمی، آلبوم موسیقی، نرمافزار، فیلم و کارهای با اهمیت برندینگ. | برای تیراژ پایین، سفارشهای فوری، تست بازار یا توزیع محدود. |
قیمت:
هزینههای اولیه در روش استمپر و چاپ افست خیلی بالاست و بنابراین زمانی بهصرفه است که تعداد سفارشتان بالا باشد. اگر سفارش شما بهطور مثال 1000 عدد است قیمت تمامشده در روش استمپر خیلی پایینتر از روش دوم است.
زمان تحویل:
در فاکتور زمان تحویل، روش دیجیتال برتری دارد. درحالیکه آماده کردن خروجی نهایی کار شما در روش دوم 3 تا 4 روز کاری زمان میبرد در روش استمپر بین ۶ تا ۹ روز کاری باید برای دریافت سفارشتان صبور باشید. در حالت عادی این اختلاف زمان خیلی اهمیت ندارد. اما اگر جزو کسانی هستید که اقلام نمایشگاهی خود را دو یا سه روز پیش از شروع نمایشگاه سفارش میدهید ممکن است این کاهش زمان هم برایتان خیلی مهم باشد.
کیفیت لوح:
تا همین چند وقت پیش در کشوی خیلی از ما تعداد زیادی سیدی رایت شده بود که بهقدری خط رویش افتاده بود که خوانده شدنش توسط سیدیرام ممکن نبود. استفاده از خمیردندان و سایر شویندهها و روشها هم برای تمیز کردنشان در عمل تأثیر خاصی نداشت. سیدیهای رایت شده خیلی زود خراب میشدند.
کیفیت لوحهای فشردهای که با روش استمپر تولید میشوند خیلی بیشتر از لوحهای تکثیرشده با روش دوم هستند. در روش استمپر خط و خش معنای خاصی ندارد و جز در حالتی که لوح صدمه جدی ببیند خوانایی خود را حفظ میکند. اما در تکثیر با دوپلیکیتور چند خط و خش ساده میتواند خوانده شدن لوح فشرده را با مشکل جدی مواجه کند. بنابراین اگر قرار است از لوح فشردهی شما در درازمدت و بهصورت طولانی استفاده شود حتماً به مسئله ماندگاری توجه داشته باشید.
کیفیت چاپ و بستهبندی:
در مورد چاپ هم جای سؤال نیست، اگر تعداد سفارش شما پایین باشد در بستهبندی هم محدودیت دارید. اما در سفارش بالا به این دلیل که چاپ بستهبندی اختصاصی مقرونبهصرفه میشود امکان خلاقیت و ایجاد طرحهای خاص بیشتر میشود. بنابراین اگر کیفیت خروجی کار برای شما اهمیت بسیار بالایی دارد و بهطور مثال قرار است لوح فشردهی شما به دست افرادی برجسته مثل مدیران عامل شرکتها یا مقامات بالای دولتی برسد ممکن است علیرغم اینکه به تعداد کمی لوح فشرده نیاز دارید به استفاده از چاپ افست و بستهبندی اختصاصی هم فکر کنید.
کیفیت صدا:
برای صدابرداری یک قطعه فیلم یا موسیقی خیلی زحمت کشیدهاید و کاری باکیفیت بالا تهیه کردهاید. حالا برای انتقال این کیفیت بالا باید رسانهی مناسبی هم داشته باشید. کیفیت صدا در روش تکثیر استمپر خیلی بهتر از روش دوم است. اگر از روش دوپلیکیت برای تکثیر استفاده کنید متوجه خواهید شد که کیفیت صدا در لوح فشرده اصلی باکیفیت لوحهای تکثیرشده تفاوت دارد. بنابراین در سفارش خود این موضوع را هم در نظر داشته باشید.
کدامیک را انتخاب کنم؟
بهطور ساده میتوان گفت اگر تعداد سفارشتان بالای ۱۰۰۰ عدد است حتماً از روش استمپر استفاده کنید. اگر محدودیت زمانی خیلی خاصی دارید حتماً با جایی که سفارش شما را انجام میدهد مشورت کنید چون ممکن است در محدودیت زمانی شما تکثیر به روش استمپر عملی نباشد. در سفارشهای پایین و بهطور مثال ۱۰۰ عددی هم روش دوپلیکیت و چاپ دیجیتال مقرونبهصرفه تر است. اما اگر کیفیت نهایی کار چه به لحاظ کیفیت صدای داخل لوح فشرده و چه ماندگاری و حتی بستهبندی برایتان اهمیت حیاتی دارد باز هم با سفارشگیرنده مشورت کنید شاید تنها راه برای شما این باشد که بیشتر هزینه کنید و به سراغ روش اول بروید و البته تعداد خیلی بیشتری هم لوح فشرده دریافت کنید.
هنگام سفارش چاپ روی سی دی و دی وی دی به چه نکاتی توجه کنیم؟
چند نکته هست که باید توجه خیلی زیادی به آن داشته باشید وگرنه میتواند در روند سفارشتان اختلال ایجاد کند و حتی باعث از بین رفتن خروجی کار بشود. این نکات عبارتاند از:
۱- مجوزهای قانونی لازم را بگیرید. نمیتوانید تکثیرکنندهای را راضی کنید که محتوایی که تکثیر آن نیاز به مجوز دارد را بدون داشتن آن برای شما تکثیر کند. بنابراین پیش از اقدام برای سفارش دادن حتماً و حتماً این مجوزها را دریافت کنید.
۲- یک بار در تاریخ اروپا به دستور پادشاه هزاران نسخه از انجیل تکثیر شد، اما یک اشتباه کوچک در جا افتادن یک حرف نفی باعث شد دستور پرهیز از انجام یک گناه کبیره به توصیه به انجام آن تبدیل شود و ناچار شدند هزاران نسخه از کتاب مقدس را جمعآوری کرده و بسوزانند! این داستان به واقعهی «انجیل شریر» در تاریخ مشهور شد. پس لطفاً و حتماً دیویدی اصلی خود را بارها چک کنید. این مسئله قلب تمام ایرادهای چاپی و تکثیر است. هیچچیزی بدتر از این نیست که بعد از تکثیر و اماده شدن سفارشتان متوجه شوید که یک اشتباه کوچک در محتوای تکثیرشدهی شما وجود دارد. تکثیرکنندهها مسئولیتی در قبال این اشتباهات ندارند چون آنها اصلاً نمیدانند محتوای شما چیست. حتی اگر برای سفارش دادن هم عجله دارید این ریسک خطرناک را نکنید و بارها محتوایتان را بررسی کنید.
۳- طرح روی لوح فشرده باید طبق استانداردها و با فرمتی تهیه شود که چاپخانه نیاز دارد. این استاندارد را در بخش راهنمای ارسال فایل محصول مطالعه نمایید و فایل مناسب و درست را در irchap بارگزاری نمایید. اندازهها در چاپ روی لوح فشرده اهمیت زیادی دارند. در این زمینه دقت زیادی بکنید. در ضمن اگر از عکسی در طرح روی لوح فشرده میخواهید استفاده کنید مطمئن شوید که کیفیت بالا و در حد قابل قبولی دارد. عجله نکنید و تا اطمینان حاصل نکردهاید فایل را بارگزاری نکنید. این طرح چشم کار شماست.
۴- به زمانبندیها توجه داشته باشید. فرایند تکثیر و چاپ روی لوح فشرده در کمترین حالت چند روز زمان میبرد. بنابراین کار را به لحظهی آخر نیندازید. بهخصوص که در زمان نزدیک به برگزاری نمایشگاهها بار ترافیکی کار چاپخانهها هم بیشتر میشود. پس سفارش خود را در وقت مناسب بدهید تا خیالتان بابت خروجی باکیفیت و سروقت راحت باشد.
